Project Left
हाम्रा पाँच सिद्धान्त

हामी केका लागि उभिएका छौं

हाम्रा सबै माग यी पाँचमध्ये कुनै सिद्धान्तबाट आउँछन्। कसैले हाम्रो कुरा बङ्ग्याउन नसकोस् भनेर हरेकको अर्थ के होइन भन्ने पनि लेखेका छौं।

सिद्धान्त १

समावेशिता

Inclusiveness

नेपाल सबैको बराबर हो, त्यसैले सबैको शक्तिमा वास्तविक हिस्सा हुनुपर्छ।

यसको अर्थ

सरकार, संसद, निजामती, प्रहरी, सेना, अदालत र हरेक आयोगमा हरेक समुदायको जनसंख्याको अनुपातमा प्रतिनिधित्व हुनुपर्छ, फोटोका लागि कुर्सी मात्र होइन, वास्तविक अधिकारसहित।

हाम्रा माग

  1. पूर्ण समानुपातिक प्रतिनिधित्व: हरेक समूहको सिट उसको जनसंख्याको अनुपातमा।
  2. हरेक मन्त्रिपरिषद्, आयोग र समितिमा महिला, दलित, थारूसहित आदिवासी जनजाति, मधेसी, मुस्लिम, विशेष क्षमता भएका व्यक्ति, लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसंख्यक, किसान, मजदुर, गरिब खस आर्य र पिछडिएका क्षेत्रका मानिस।
  3. ३५ वर्षसम्मका युवाको प्रधानमन्त्री र मन्त्रिपरिषद्का सल्लाहकार समितिमा स्थायी आवाज।
  4. हरेक सार्वजनिक निकायले वरिष्ठ पदसहित कुन पदमा को छ भनेर हरेक वर्ष सार्वजनिक गर्ने।

यसको अर्थ के होइन

कोटा भर्न देखावटी अनुहार, वा कुनै समूहको अधिकार खोस्ने होइन। क्षमता र इमानदारी अझै महत्त्वपूर्ण छन्; समावेशिताको अर्थ हरेक समुदायमा क्षमता छ भन्ने हो।

सिद्धान्त २

समाजवाद

Socialism

नेपालको सम्पत्ति केही पहुँचवालाका लागि होइन, सबै जनताका लागि हुनुपर्छ।

यसको अर्थ

आधारभूत आवश्यकता अधिकार हुन्। जमिन, पानी, वन, खनिज र सार्वजनिक पैसा न्यायोचित रूपमा बाँडिन्छ। हरेक नेपालीले देशमै सम्मानजनक जीविका कमाउन सक्छ। गरिबी र शोषण नीतिले जन्माउँछ, त्यसैले नीतिले नै अन्त्य गर्न सक्छ।

हाम्रा माग

  1. विद्यालयदेखि विश्वविद्यालयसम्म निःशुल्क सरकारी शिक्षा, हरेक विषयमा तालिमप्राप्त शिक्षक।
  2. हरेक स्वास्थ्य चौकीमा डाक्टर र आवश्यक औषधिसहित निःशुल्क सरकारी उपचार।
  3. सार्वजनिक लगानी र स्थानीय उद्योगको पुनर्जीवनमार्फत देशमै रोजगारी।
  4. जोत्नेको जमिन, र भूमिहीन परिवारलाई सुरक्षित आवास।
  5. उचित ज्याला, सुरक्षित काम, युनियनमा आबद्ध हुने अधिकार, र आप्रवासी कामदारको संरक्षण।
  6. दलका प्रतिष्ठानले लिएको सार्वजनिक सम्पत्ति फिर्ता।

यसको अर्थ के होइन

एकदलीय शासन, विदेशको नक्कल, वा परिवारको घर, जग्गा वा सानो व्यवसाय खोस्ने होइन। इमानदार उद्यमको स्वागत छ; एकाधिकार, शोषण र भ्रष्टाचारको होइन।

सिद्धान्त ३

संघीयता र स्वायत्तता

Federalism & autonomy

निर्णय सकेसम्म प्रभावित जनताको नजिक हुनुपर्छ।

यसको अर्थ

संघ, प्रदेश र स्थानीय सरकारसँग वास्तविक अधिकार, पैसा र जिम्मेवारी हुन्छ। थारूसहित आदिवासी जनजाति र अन्य बहिष्कृत समुदाय धेरै संख्यामा बस्ने ठाउँमा स्वायत्त क्षेत्रमार्फत उनीहरूले आफ्नो भाषा, संस्कृति, भूमि र स्थानीय विकास आफैं चलाउँछन्। संविधानले यो अनुमति दिइसकेको छ; वचन पूरा भएको छैन।

हाम्रा माग

  1. प्रदेश र स्थानीय सरकारलाई वास्तविक अधिकार, पैसा र कर्मचारी।
  2. विद्यालय, स्वास्थ्य चौकी, सडक, पानी र कृषि सहयोगमा स्थानीय नियन्त्रण।
  3. सम्बन्धित समुदायसँग खुला परामर्शपछि संघीय कानुनद्वारा स्वायत्त क्षेत्र।
  4. समुदायले चाहेमा विद्यालय र स्थानीय सरकारमा स्थानीय भाषाको सम्मान।
  5. सरकारका सबै तहमा भ्रष्टाचारको छानबिन।

यसको अर्थ के होइन

नेपाल टुक्र्याउने, वा एउटा समुदायले अर्कोमाथि शासन गर्ने होइन। स्वायत्त क्षेत्र एउटै संघीय नेपालको अंग हुन्, जहाँ बस्ने सबैको बराबर अधिकार हुन्छ।

सिद्धान्त ४

बहुदलीय लोकतन्त्र

Multiparty democracy

जनताले नेता स्वतन्त्र रूपमा छान्छन्, र नेता जनताप्रति जवाफदेही हुन्छन्।

यसको अर्थ

स्वतन्त्र र निष्पक्ष निर्वाचनबाट शक्ति प्राप्त हुन्छ। जोसुकैले दल खोल्न वा जोडिन सक्छ। प्रतिपक्षको सम्मान हुन्छ। दल जनताका सेवक हुन्, आफ्नो पैसाबारे खुला र भित्रैबाट लोकतान्त्रिक।

हाम्रा माग

  1. कार्यकाल सीमा: प्रधानमन्त्री, मन्त्री र राष्ट्रप्रमुख पाँच वर्षका दुई कार्यकालभन्दा बढी नहुने।
  2. देशव्यापी छलफलपछि प्रत्यक्ष निर्वाचित राष्ट्रप्रमुख।
  3. आम्दानी र खर्च सार्वजनिक गर्ने र आफ्ना नेता चुनाव गरेर छान्ने स्वच्छ दल।
  4. हरेक वरिष्ठ नेता र अधिकारीले आफ्नो सम्पत्ति र त्यसको स्रोत खुलाउने, जाँचिने र सार्वजनिक हुने।
  5. दलको नियन्त्रणबाट मुक्त स्वतन्त्र आयोग र अदालत।

यसको अर्थ के होइन

हामी खराब दलको विरोधमा छौं, लोकतन्त्रको होइन। एकदलीय शासन, बलियो व्यक्ति वा सेनाको शासन, र राजतन्त्रको पुनरागमन हामी अस्वीकार गर्छौं।

सिद्धान्त ५

अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता

Freedom of speech

सबैलाई बोल्ने, संगठित हुने, शान्तिपूर्ण विरोध गर्ने र सरकारले के गर्दैछ जान्ने अधिकार छ।

यसको अर्थ

अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामा सत्ताको आलोचना गर्ने, एकजुट हुने, शान्तिपूर्ण विरोध गर्ने र सूचना पाउने स्वतन्त्रता पर्छ। बोल्ने अधिकार र जान्ने अधिकार सँगै जान्छन्।

हाम्रा माग

  1. प्रेस, शान्तिपूर्ण भेला वा अनलाइन प्लेटफर्ममाथि रोक नलगाउने।
  2. शान्तिपूर्ण विरोधमाथि बल प्रयोग नगर्ने, र फेरि नहोस् भनेर प्रहरी सुधार।
  3. सरकारका हरेक निर्णय र खर्च सार्वजनिक, र हरेक हप्ता पत्रकार सम्मेलन।
  4. पत्रकार र गलत काम उजागर गर्नेको संरक्षण।
  5. अदालतको आदेशबिना नागरिकको फोन र सन्देशको जासुसी नगर्ने।

यसको अर्थ के होइन

मानिसलाई धम्क्याउने, हैरान गर्ने, घृणा फैलाउने वा झुटो बोल्ने स्वतन्त्रता होइन। हामी तर्कको जवाफ तर्कले दिन्छौं, कहिल्यै धम्कीले होइन।